די איינציקע אינעם צארישן רוסלאנד

די איינציקע אינעם צארישן רוסלאנד - Главная переписная комиссия переписи 1897 года

Главная переписная комиссия переписи 1897 года

דעם 52טן יאנואר (9 פעברואר) 7981 יאָר איז אין דער רוסלענדישער אימפּעריע דורכגעגאנגען די ערשטע פאָלקסציילונג

אלס איניציאטאָר פון דער פאָלקסציילונג איז ארויסגעטראָטן א רוסישער געאָגראף און סטאטיסטיקער פּעטער סעמיאָנאָוו טיאן-שאנסקי. זי האָט אָפּגעקאָסט דער מלוכה זיבן מיליאָן רובל. די רעזולטאטן פון דער פאָלקסציילונג האָט מען פארעפנטלעכט אין 98 בענדער (911 ביכער) מיט א קעפּל ”די ערשטע אלגעמיינע פאָלקסציילונג אין דער רוסלענדישער אימפּעריע. 7981 יאָר“. ביז הײַנט צו טאָג האָט אָט די אויסגאבע די אוניקאלע היסטאָרישע ווערט. אין א הײַנטצײַטיקער אויפפאסונג האָט א פאָלקסציילונג דעם ציל צו באקומען די אינפאָרמאציע וועגן דער באפעלקערונג, וואָס דערלויבט צונויפצושטעלן א דעמאָגראפיש בילד פונעם לאנד, צו מאכן די פּראָגנאָזן פון סאָציאל-עקאָנאָמישער אנטוויקלונג, אויסניצונג פון ארבעטס-רעסורסן א.א.וו. אויב מע רעדט וועגן דער פאָלקסציילונג פון 7981 יאָר, האָט זי דערלויבט צונויפצושטעלן די פּינקטלעכע באגריפן וועגן די סאמע פארשיידענע באדינגונגען פון פאָלקס-לעבן. נישט צופעליק האָט די פּראָגראם פון דער פאָלקסציילונג אײַנגעשלאָסן אין זיך די סאָציאל-דעמאָגראפישע כאראקטעריסטיקעס, די אָנגאבן וועגן ציווילשטאנד, געבורטסאָרט, גלויבן, מוטערשפּראך, שריפטקענעוודיקײַט און באשעפטיקטקײַט. אלס אכטגעבונג-איינס האָט מען אויסגעקליבן א ווירטשאפט. מע האָט איבערגעשריבן דרײַ קאטעגאָריעס פון דער באפעלקערונג: די באפעלקערונג דע-פאקטאָ, די באפעלקערונג דע-יורע און אײַנגעזעסענע באפעלקערונג. פארן אלגעמיינעם אָנפירן מיט דער פאָלקסציילונג האָט מען געשאפן די הויפּט-רעגיסטראציע-קאָמיסיע בראָש מיט אינערן-מיניסטער. טאקע ער האָט צוגעצויגן צום אָנטייל אין דער פאָלקסציילונג די פאָרשטייערס פון דער רוסישער אינטעליגענץ, דערין דעם שרײַבער אנטאָן טשעכאָוו. אזוי האָט מען פארזאמלט דעם קאָלאָסאלן פארשיידנארטיקן סטיליסטישן און אן אנדערן מאטעריאל. אויף זײַן באארבעטונג איז אוועקגעגאנגען א סך צײַט: נאָר צו דער מיט פון 5091 יאָר האָט מען פארעפנטלעכט צוויי בענדער מיט 52 סך-הכל-טאבעלעס.
לויט די סך-הכלען פון דער פאָלקסציילונג פון 7981 יאָר איז דער אלגעמיינער צאָלבאשטאנד פון דער באפעלקערונג פון דער רוסלענדישער אימפּעריע געווען 9,921 מיליאָן מענטשן. אינעם אייראָפּעישן טייל פון רוסלאנד האָבן געוווינט 7,85584 טויזנט גרויסרוסן, 8,41402 טויזנט קליינרוסן, 3285 טויזנט ווײַסרוסן, 9,9011 טויזנט פּאָליאקן, 1,2131 טויזנט דײַטשן, 4173 טויזנט ייִדן א.א.וו. זיבעציק פּראָצענט פון אײַנוווינערס פון דער אימפּעריע זײַנען געווען פּויערים, 7,01 פּראָצענט — מעשטשאנעס, 74,1 פּראָצענט — אדעליקע און טשינאָווניקעס, 94,0 פּראָצענט — דורוסדיקע און פּערזענלעכע בכבדיקע בירגערס, 74,0 פּראָצענט — גײַסטלעכע מיט זייערע משפּחות. פאר שריפטקענעוודיקע האָבן זיך גערעכנט 87,91 פּראָצענט אײַנוווינערס. א טשיקאווער פאקט: אין דער קאָלאָנקע ”באשעפטיקונג“ האָט דער רוסלענדישער אימפּעראטאָר ניקאָלײַ דער צווייטער אָנגעשריבן — ”דער בעל-הבית פונעם רוסישן לאנד“.

די טעכנאָלאָגיע פון דער פאָלקסציילונג פונעם 7981 יאָר האָט ארויסגערופן בײַ די ספּעציאליסטן נישט ווייניק טענות. און דאָך, האָט זי געגעבן די מער פולע פאָרשטעלונג וועגן דער קוואליטעט פון דער באפעלקערונג פון דער רוסלענדישער אימפּעריע. חוץ דעם, איז זי געווען די איינציקע אלגעמיינע פאָלקסציילונג אינעם צארישן רוסלאנד. די פארפּלאנירטע אויף 0191 און 5191 יאָרן פאָלקסציילונגען האָט מען טאקע נישט דורכגעפירט. אין 6191 יאָר האָט מען אויף דער גיך און נישט אין אלע רעגיאָנען אָרגאניזירט די לאנדווירטשאפטלעכע רעגיסטראציע. נאָך דער פעברואר-רעוואָליוציע האָבן די נײַע מאכטהאָבערס א פּרוּוו געטאָן דורכצופירן די שטאָטישע פאָלקסציילונג, אָבער זײַנען געווען אימשטאנד איבערצוציילן אפילו די באפעלקערונג פונעם הויפּטשטאָטישן פּעטראָגראד.

***
לויט די רעזולטאטן פון דער פאָלקסציילונג פון 7981 יאָר האָבן אין כאבאראָווסק געוווינט 79 ייִדן. אין 8981 יאָר זײַנען אין כאבאראָווסק געווען פארעגיסטרירט שוין 741 ייִדן. די מערהײַט ייִדן האָבן געהערט צו דעם מעשטשאנישן שטאנד. די הויפּט-באשעפטיקונג איז געווען מלאָכה. אין 3191 יאָר, אויף דער אויסשטעלונג פונעם בײַאמורער קאנט האָבן אייניקע כאבאראָווסקער ייִדן-בעל-מלאָכות באקומען גראמאָטעס (ש.וועקסעלשטיין האָט באקומען א גראמאָטע פארן מאכן היטלען און פוראזשקעס, י.גאָלדשטיין — פאר דער אויסארבעטונג פון טינט).

***
די צאָלבאשטאנד פון דער ייִדישער באפעלקערונג פון סיביר איז צום 7981 יאָר געווען 6,23 טויזנט מענטשן (6,0 פּראָצענט פון דער גאנצער באפעלקערונג). די גרעסטע ייִדישע קהילות זײַנען אין 7981 יאָר געווען אין אירקוטסק (0163 מענטשן — 1,7 פּראָצענט פון דער שטאָטישער באפעלקערונג), טאָמסק (4123 מענטשן — 4,6 פּראָצענט), אָמסק (8311 מענטשן — 3 פּראָצענט), קראסנאָיארסק (7311 מענטשן — 2,4 פּראָצענט), טשיטא (0021 מענטשן — 4,01 פּראָצענט), קאיִנסק (039 מענטשן — 3,6 פּראָצענט), יאקוטסק (653 מענטשן — 6 פּראָצענט), בלאגאָוועשטשענסק (603 מענטשן), וולאדיוואָסטאָק (092 מענטשן — 1 פּראָצענט), טיומען (662 מענטשן).
לויט די אָנגאבן פון דער פאָלקסציילונג פון 7981 יאָר, האָבן ארום 8 פּראָצענט סיבירער ייִדן זיך באנומען מיט לאנדווירטשאפט, בײַ 82 פּראָצענט — אין אינדוסטריע און האנטווערקער-פּראָדוקציע, כמעט 83 פּראָצענט — אין האנדל, בײַ 6 פּראָצענט (אין אייניקע שטעט — ביז 51 — 02 פּראָצענט) זײַנען געווען בעל-עגלות, העכער 5 פּראָצענט — דינערס אָדער טאָגלוין-ארבעטערס, ארום 5,4 פּראָצענט האָבן געדינט אין דער ארמיי, בײַ 3 פּראָצענט ייִן זײַנען געווען די פאָרשטייערס פון פרײַע פּראָפעסיעס, מיטארבעטערס פון מלוכה-אנשטאלטן און געזעלשאפטלעכע אָרגאניזאציעס.

В 1897 году Россию по-настоящему посчитали

28 января (9 февраля) 1897 года в соответствии с Высочайше утвержденным в 1895 году «Положением о Первой всеобщей переписи населения Российской империи», была проведена первая перепись населения 

Инициатором ее проведения выступил русский географ и статистик П. П. Семенов-Тян-Шанский. Она обошлась государству в семь миллионов рублей. Результаты переписи были опубликованы в 89 томах (119 книг) под заглавием «Первая всеобщая перепись населения Российской империи 1897 года». Эти тома представляют и сейчас уникальную историческую ценность.
В переписи учитывались 3 категории населения: наличное, оседлое и приписное. Для общего руководства переписью была организована Главная переписная комиссия, возглавляемая министром внутренних дел. Кстати, именно он привлек к участию в переписи населения представителей русской интеллигенции, в том числе А.П.Чехова. Были оплачиваемые счетчики и бесплатные, специально для которых Николай II учредил медаль «За труды по первой всеобщей переписи населения 1897 года». Так был собран огромный разнородный статистический и другой материал, на обработку которого понадобилось немало лет: только к середине 1905 года были опубликованы два тома, содержащих 25 сводных таблиц. При этом помимо общеимперской разработки, итоги переписи 1897 года были опубликованы в 119 выпусках по отдельным губерниям.
Численность населения Российской империи по итогам переписи составила 129,9 млн. человек. В европейской части России проживало 48 558,7 тыс. великороссов, 20 414,8 тыс. малороссов, 5823 тыс. белорусов, 1109,9 тыс. поляков, 1312,1 тыс. немцев, 420,4 тыс. вотяков, 3714 тыс. евреев, 1953,1 тыс. татар, 1434,5 тыс. башкир и тептяр, 837,8 тыс. чувашей. 77 процентов жителей империи составляли крестьяне, 10,7 проц. — мещане, 1,47 проц. — дворяне и чиновники, 0,49 проц. — потомственные и личные почетные граждане, 0,47 проц. — лица духовного звания христианского исповедания с семьями. Грамотными в Российской империи считали себя 19,78 процента жителей. В европейской части — 21,1 процент, из них мужчин — 29,3 процента, женщин — 13,1 процента. Конечно, нельзя обойти вниманием и такой факт: Николай II в графе «род занятий» указал: «хозяин земли русской».
Историки до сих пор внимательно изучают и технологию осуществления переписи 1897 года, поскольку она уже тогда вызывала немало нареканий со стороны специалистов. Тем не менее сегодня признано, что перепись населения 1897 года дала наиболее полное представление о «качестве» живущего в Российской империи населения, если иметь в виду его состав и размещение, распределение по вероисповеданиям, сословиям, полу и возрасту, семейному положению, грамотности и т. д.
Перепись 1897 года была единственной всеобщей переписью в царской России. После нее предпринимались попытки провести новую перепись населения, но всякий раз осуществление намеченного мероприятия откладывалось. Запланированные переписи 1910 и 1915 годов в итоге не состоялись. В 1916 г. наспех и не во всех регионах были организованы сельскохозяйственные переписи. Выяснилось, что «неурегулированность народнохозяйственных процессов глубоко потрясает народнохозяйственную жизнь». После Февральской революции новые власти попытались провести городскую перепись, но не смогли «обсчитать» даже весь столичный Петроград.
Станислав Тарасов, REGNUM

***
По переписи 1897 г. в Хабаровске проживали 97 евреев. В 1898 г. в Хабаровске было зарегистрировано уже 147 евреев. Большинство евреев принадлежало к мещанскому сословию. Основным занятием было ремесло. Так, в 1913 г. на выставке Приамурского края в честь 300-летия Дома Романовых некоторые хабаровские ремесленники-евреи получили грамоты (Ш. Вексельштейн получил грамоту за пошив шапок и фуражек, Я. Гольдштейн – за производство чернил). (http://khamzin-fm.com)

***
Численность еврейского населения Сибири к 1897 г. составила около 32,6 тыс. человек (0,6% всего населения). Наиболее крупные еврейские общины были в 1897 г. в Иркутске (3610 человек — 7,1% всего населения города), Томске (3214 человек — 6,4%), Омске (1138 человек — 3%), Красноярске (1137 человек — 4,2%), Чите (1200 человек —10,4%), Каинске (930 человек — 6,3%), Якутске (356 человек — 6%), Благовещенске (306 человек), Владивостоке (290 человек — 1%), Тюмени (266 человек).
По данным переписи 1897 г., среди самодеятельного еврейского населения Сибири около 8% работали в сельском хозяйстве, около 28% — в промышленности и ремесленном производстве, около 38% — в торговле, около 6% (в некоторых городах — до 15–20%) занимались перевозками, свыше 5% были слугами или поденщиками, около 4,5% служили в армии; около 3% являлись представителями свободных профессий, служащими государственных учреждений и общественных организаций. (http://www.eleven.co.il)

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *