הענריך סאַפּגיר

הענריך סאַפּגיר

לידער

(ביִיסק, 1928 – מאָסקווע, 1999. באַקאַנט אַלס איבערזעצער פֿון שיקע דריזעס לידער אין רוסיש)

אַ פּראָמינענטער יורש און טראַדיציעס־פֿאָרזעצער פֿון די באַשעפֿערס פֿון דער רוסישער פּאָעטישער שפּראַך – פֿון וואַסילי טרעדיאַקאָווסקי ביז וולאַדימיר מאַיאַקאָווסקי און וועלימיר כלעבניקאָוו. במשך פֿון זײַן גאַנץ לעבן האָט ער געזוכט די נײַע שאַפֿערישע סטילן און פֿאָרמען. די קריטיקער האָבן וועגן אים גערעדט ווי וועגן אַ קלאַסיקער פֿונעם מאָדערנעם רוסישן אַוואַנגאַרד. ״בײַ זיי אין פּעטערבורג איז געווען יוסף בראָדסקי, בײַ אונדז אין מאָסקווע – הענריך סאַפּגיר״, – אָט די ברייט באַוווּסטע פֿראַזע שפּיגלט אָפּ ניט אַזוי פֿיל אונטערשייד אין ליטעראַרישע געשמאַקן פֿון די צוויי הויפּטשטעט, וויפֿל דאָס שאַפֿערישע חשיבֿות פֿונעם דיכטער הענריך סאַפּגיר.

אין די יאָרן פֿונעם סאָוועטן־פֿאַרבאַנד האָט מען אַ סך פּובליקירט סאַפּגירן אַלס קינדער־שרײַבער. ער איז דער סצענאַר־אויטאָר צו אַזעלכע קלאַסישע מולטפֿילמען ווי ״לאָשאַריק״, ״פֿרײַנד מײַנע, וווּ זײַט איר?״, ״מײַן גרינער קראָקאָדיל״ און אַנדערע.

הענריך סאַפּגיר איז באַקאַנט אַלס איבערזעצער, ס׳רובֿ פֿון שיקע דריזעס לידער, אויך פֿונעם אַמעריקאַנער פּאָעט דזשים קייטס און פֿון דײַטשישער קאָנקרעטער פּאָעזיע.

הענריך סאַפּגיר איז אַ לאַורעאַט פֿון ״פּושקין־פּרעמיע״, פֿון דער פּרעמיע ״פֿאַר באַזונדערע פֿאַרדינסטן״ (טורגענעוו־פֿעסטיוואַל פֿון קורצע דערציילונגען) אאַז׳׳וו.

סאַפּגיר איז געשטאָרבן פֿון האַרץ־אַטאַקע אין אַ מאָסקווער טראָלייבוס, פֿאָרנדיק אויף דער פּרעזענטירונג פֿון דער אַנטאָלאָגיע ״פּאָעזיע פֿון שטילקייט״, וווּ ער האָט געדאַרפֿט ארויסטרעטן מיט אַ רעדע. ״מיטן טראָלייבוס – גלײַך אין הימל״ – דאָס איז אַ שורה אין סאַפּגירס טעקסט ״אַ מאָדנע גרענעץ״, (1999).

ווייטיק

 

דאָס האָט זי תּמיד פֿאַרשטאַנען גוט: מע טאָר ניט טאָן

וויי יענעם

«טאָר מען ניט טאָן וויי יענעם? יענעם דאָס איז גוט»

/מע טאָר ניט יענעם טאָן– וויי/

«ווייטיק דאָס איז גוט, דאָס איז יענעם»

/דער ווייטיק האָט פֿאַרשטאַנען גוט: מע טאָר ניט/

זי האָט ניט פֿאַרשטאַנען: «וויי טאָר מען ניט»

/ווייטיק דאָס טאָר מען ניט תּמיד/

זי האָט תּמיד פֿאַרשטאַנען: טאָן וויי דאָס איז גוט

דאָס טאָר ניט יענער

זי האָט גוט פֿאַרשטאַנען: ווייטיק דאָס איז תּמיד גוט

אָבער תּמיד טאָר מען ניט טאָן

בערג

 

אין בערג האָבן געשײַנט פֿײַנט – און תּמיד

פֿלעגן זיי געפֿינען איינער דעם צווייטן אין די בערג

געפֿונען אַ סיבה – איינער דעם צווייטן

עס האָט געשײַנט די סיבה וועלכע האָט זיי געהרגעט

זיי פֿלעגט תּמיד געפֿינען גאָט

פֿרײַנד פֿלעגן געפֿינען אין זיך אַ סיבה

הרגענענדיק איינער דעם צווייטן אין די בערג וווּ גאָט

פּינקטלעכער די סיבה פֿלעגט די פֿרײַנד געפֿינען

זיי פֿלעגן הרגענען איינער דעם צווייטן שײַנענדיק

עס פֿלעגט זיי תּמיד געפֿינען גאָט

פֿרײַנד און פֿײַנט גלײַך ווי בערג אין די בערג

די בערג פֿלעגן תּמיד געפֿינען איינער דעם צווייטן

און די סיבה פֿון אַלע סיבות פֿלעגן זיי געפֿינען

הרגענענדיק איינער דעם צווייטן פֿלעגן שײַנען די בערג

אונדז פֿלעגט תּמיד געפֿינען גאָט

דער טאָפּלטער שאָטן

כ’האָב אַ ציטער געטאָן – מײַן טאָפּלטער שאָטן אויפֿן שניי

הויך טאָפּלט זיך די ווײַסע לבֿנה

אויף דער ווײַסער לבֿנה – אַ טאָפּלטער הימל

דרײַ שטערן – אַ דימענטענער פֿײַל

אויפֿן שניי – אַ דימענטענער פֿײַל

אַ ציטער געטאַן האָט די טאָפּלטע לבֿנה

הויך טאָפּלט זיך אַ ווײַסער שאָטן

אַ ציטער געטאָן האָט מײַן טאָפּלטער הימל

דער דימענטענער פֿײַל האָט דורכגעשטאָכן דעם שאָטן –

מײַן טאָפּלטן שאָטן אויפֿן שניי

ייִדיש: וועלוול טשערנין

http://vcisch1.narod.ru/

וועלוול טשערנין – אַ דיכטער, אן איבערזעצער, אַ ליטעראַטור־פֿאָרשער און אַן עטנאָגראַף. געבוירן געוואָרן אין מאָסקווע אין 1958. זיך געלערנט אינעם מאָסקווער

מלוכה־אוניווערסיטעט און אינעם מאָסקווער ליטעראַטור־אינסטיטוט. דעביוטירט מיט לידער אין 1983 אויף די שפּאַלטן פֿונעם זשורנאַל ״סאָוועטיש היימלאַנד״. עולה געווען קיין ישֹראל אין 1990. אין 1997 איז אין תּל־אָבֿיבֿ דערשינען זײַן ערשט בוך לידער ״בין־השמשות״. אין 1999 – באַקומען אַ דאָקטאָראַט אויפֿן געביט פֿון דער ייִדישער ליטעראַטור פֿונעם בר־אילן אוניווערסיטעט. אַרבעט אינעם אריאלער אוניווערסיטעט אין שומרון. וווינט אין כפֿר־אַלדד, גוש־עציון.

Генрих Вениаминович Сапгир (1928—1999) — российский поэт, прозаик.

Выдающийся наследник и продолжатель дела гениальных творцов русского поэтического языка — от Василия Тредиаковского до Владимира Маяковского и Велимира Хлебникова. Автор многих книг. Поэт редчайшего протеического таланта: на протяжении всего творческого пути менял стиль и искал новые формы высказывания. Критики отзывались о нем как о классике современного русского авангарда. «У них в Питере был Бродский, а у нас в Москве — Сапгир», — эта широко известная фраза отражает не столько разницу в литературных вкусах двух столиц, сколько реальный творческий вес поэта Генриха Сапгира

В советские годы Сапгир много публиковался как детский писатель. Ему принадлежат сценарии классических мультфильмов «Лошарик», «Паровозик из Ромашкова» и др. Выступал также как переводчик (прежде всего, поэта Шике Дриза, немецкой конкретной поэзии и американского поэта Джима Кэйтса).

Г. Сапгир — лауреат Пушкинской премии Российской Федерации, премий журналов «Знамя» (1993) и «Стрелец» (1995, 1996), премии «За особые заслуги» Тургеневского фестиваля малой прозы (1998). В годы перестройки стал членом Союза Писателей Москвы (с 1988), хотя к идее Союза Писателей относился отрицательно.

Умер от сердечного приступа в московском троллейбусе по дороге на презентацию антологии «Поэзия безмолвия», где он должен был выступать. «Рейс троллейбуса — на небо», — строка в тексте Генриха Сапгира «Странная граница», 1999.

Источник: «Википедия»

 

Горы

в горах сияли враги — и всегда

они находили друг друга в горах

находили причину — друг друга

сияла причина которая их убивала

их всегда находил Бог

 

друзья в себе находили причину

убивая друг друга в горах где Бог

вернее причина друзей находила

друг друга они убивали сияя

их всегда находил Бог

 

друзья и враги словно горы в горах

горы всегда находили друг друга

и причину причин находили

убивая друг друга горы сияли

нас всегда находил Бог

 

Боль

это она всегда понимала хорошо: нельзя причинять

боль другому

«нельзя причинять боль другому? другому это хорошо»

/нельзя другому причинять — боль/

«боль — это хорошо, это другому»

/боль понимала хорошо: нельзя/

она не понимала: «боль нельзя»

/боль — это всегда нельзя/

она всегда понимала: причинять боль — это хорошо,

это другому нельзя

она хорошо понимала: боль — это всегда хорошо,

но всегда причинять нельзя

 

Двойная тень

вздрогнул — моя двойная тень на снегу

высоко двоится белая луна

на двойной луне — двойное небо

 

три звезды — алмазная стрела

на снегу — алмазная стрела

вздрогнула двойная луна

 

высоко двоится белая тень

вздрогнуло мое двойное небо

алмазная стрела пронзила тень —

мою двойную тень на снегу

 

На идиш эти стихотворения перевел поэт , литературный исследователь, этнограф Велвл Чернин.

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *

2 + одиннадцать =