Идиш

וואָס איז דער סוד פון אלבערט איינשטיין?

די מערהײַט מענטשן, אויב מע וועט זיי בעטן איבערצורעכענען די גרעסטע פיזיקערס פון דער וועלט, וועלן געוויס צום אלעם ערשטן אָנרופן דעם נאָמען פון אלבערט איינשטיין. דאכט זיך, אז זײַן וויסנשאפטלעכע ירושה איז גענוי אויסגעפאָרשט און אז אין זײַן ביאָגראפיע זײַנען ניטאָ קיין סודות. אָבער דאָס איז גלאט נישט אזוי ”אָן א ברעקל טאלאנט“

דער זינגער אוטיאָסאָוו און דאָס ליד ”ווײַסע שיף”

ס’איז מסתמא נישטאָ הײַנט אזא שאָו-זינגער אָדער זינגערין, וואָס זאָל נישט האָבן געמאכט, כאָטש פון איין ליד זייערס א ”קליפּ“ — א מין קורצער פילם מיט אן אייגענעם סיזשעט. דאָס ענגלישע וואָרט ”PILC”, מיינט אויף ייִדיש קלעמערל. אינעם אמעריקאנער ייִידש טרעפט זיך דער זאָג, ”קליפּ-און-קלאָר“ — א מין פּאראפראזע פון דעם פארשפּרייטן ייִדישן זאָג, ”קורץ-און-שארף”. […]

ווינט פון ענדערונגען

”ווינט פון ענדערונגען“ — מיט אזא טעמע זײַנען פארייניקט פערציק אויסשטעלונגען פועם 01טער אינטערנאציאָנאלן ביענאלע ”מאָדע און סטיל אין פאָטאָגראפיע — 7102“. איינע פון די סאמע בולטע עקספּאָזאָצאָעס האָט זיך געעפנט אין מאָסקווע אין מולטימעדיא ארטא-מוזיי. אייגנטלעך, עס זײַנען צוויי אויסשטעלונגען פון צוויי פארשיידענע, אָבער אין עפּעס-וואָס זייער ענלעכע מײַסטערס — מישעל סימא און איגאָר […]

א כאסענע אין ביראָבידזשאן

וואָס האָט זיך עס צעשלעפּט אזוי, צערוישט ביראָבידזשאן? דאָס איז מען אף א כאסענע א ייִדישער געגאן! נו, נו, איז דאָס א כאסענע א פריילעכע געווען, די וועלט האָט אזא כאסענע נאָך קיינמאָל ניט געזען! מיט פרייד האָט מען און ברייט האָט מען די כאסענע געגרייט, עס האָבן זיבן נייטערנס די פּאָוועלע גענייט, עס האָבן […]

אויף א הויכן ניוואָ

אינעם מאָסקווער ייִדישן קהילה-צענטער אין מארינא ראָשטשא האָבן זיך געעפנט די קורסן אין דער ייִדישער שפּראך. ”די לימודים פּלאנירט מען דורכפירן אין צוויי גרופּעס — פאר אָנהייבערס און פאר די, וועלכע האָבן שוין אייניקע קענטענישן אין דער שפּראך“, — האָט געזאָגט מרדכי ווײַסבערג. די סטודענטן וועלן זיך פארנעמען איין מאָל א וואָך. מע באהאנדלט אויך […]

בריוו פונעם ווײַטן מיזרח

א כינעזישער רעזשיסאָר האָט געזוכט אין בלאגאָוועשטשענסק צווישן די אָרטגעבירטיקע ייִדן די אקטיאָרן פאר זײַן נײַעם פילם. ”א בריוו פונעם ווײַטן מיזרח“ — אזוי רופט זיך אָן א טעלעוויזיע-פּראָיעקט, וואָס וועט דערציילן וועגן דעם גורל פון ייִדן, וועלכע זײַנען אטלאָפן פון די נאציס אויפן ווײַטן מיזרח און קיין כינע. די פילמירונגען וועלן זיך אָנהייבן שוין […]

יאן קארסקי און חסידי-אומות-העולם

דעם 72 יאנואר מערקט מען אָפּ דעם אינטערנאציאָנאלן טאָג פון אָנדענק פון די חורבן-קורבנות. צו דער דאטע וועט דער ערשטער קאנאל דעמאָנסטרירן א פולמעטראזשיקן דאָקומענטאלן פילם וועגן יאן קארסקי — דעם העלד פון דער צווייטער וועלט-מלחמה, קעמפער פון דער פּוילישער ווידערשטאנד-באוועגונג און אויטאָר פון די ערשטע אָפיציעלע באווײַזן וועגן דעם חורבן. די פּרעמיערע פונעם פילם […]

קעגן שטראָם

דאָס בוך פון סעבאסטיאן האפנער ”געשיכטע פון איינעם א דײַטש“ — איז נישט קיין ראָמאן און נישט קיין זכרונות. דאָס איז א דאָקומענטאלער באווײַז פון דעם, אז דאָס איז נישט קיין מוז-זאך — צו ברעכן זיך אונטער דער רעפּרעסיע-מאשין.

”פידלער אויפן דאך“

דער דיריגענט יורי באשמעט און דער גובערנאטאָר פון מאָסקווער געגנט אנדריי וואָראָביאָוו, דער זשורנאליסט לעאָניד פּארפיאָנאָוו און אנדערע אקטיוויסטן פון געזעלשאפטלעכן און קולטור-לעבן זײַנען געוואָרן די לאורעאטן פון דער פּרעמיע ”פידלער אויפן דאך“. די פײַערלעכע צערעמאָניע איז פאָרגעקומען אין מלוכה-קרעמל-פּאלאץ. באשמעט איז באערט מיט דער באלוינונג ”פאר א בײַטראָג אין דער אנטוויקלונג פון הײַנטצײַטיקער מוזיק-קונסט […]

אן אויסשטעלונג אויף סאָליאנקע

אין דער גאלעריי אויף סאָליאנקע-גאס האָט זיך געעפנט אן אויסשטעלונג, געווידמעט דעם יוביליי פונעם וועלט-באוווּסטן קינסטלער-מולטיפּליקאטאָר יורי נאָרשטיין. א הויפּט-עקספּאָנאט פון דער אויסשטעלונג איז געוואָרן אן אינטראָ צו דער טעלעוויזיע-פּראָגראם ”א גוטע נאכט, קינדערלעך!“, וואָס נאָרשטיין האָט געשאפן לויטן באשטעל פונעם ערשטן קאנאל אין 9991 יאָר. אין 3002 יאָר אויפן פעסטיוואל אין טאָקיִאָ איז דאָס […]

די שווארצע מילך, אָדער דער קלאס פאָרט אין אוישוויץ

אין פּסקאָוו איז פאָרגעקומען א פּרעמיערע פונעם ספּעקטאקל ”די שווארצע מילך, אָדער דער קלאס פאָרט אין אוישוויץ“ די אויפפירונג לויט דער פּיעסע פונעם עסטרײַכער אויטאָר האָלגער שאָבער — איז א געמיינזאמער פּראָיעקט פון קינדער-ווארשטאט ”גוואָזדי“ און פּסקאָווער דראמע-טעאטער. אין צענטער פונעם סיוזשעט איז א געשיכטע פון א דײַטשישן דערוואקסלינג טאָמאס, וועמענס וועלט-אָנשויונג ווערט איבערגעאנדערשט נאָך […]

אנעס מתנה

מע האָט געפונען אן אומבאוווּסט ליד פון אנע פראנק דאָס מיידל האָט אָנגעשריבן דאָס ליד אין 2491 יאָר, ווען זי איז אלט געווען 21 יאָר. אנע האָט געווידמעט דאָס ליד דער ייִנגערער שוועסטער פון איר בעסטער חברטע, און זי האָט אָפּגעהיט דעם געשאנק ביז איר סאמע טויט.