Идиш

דאָס לושן אױף מײַן צונג

דניאל קאַהן איז אַ באַװוּסטער אַמעריקאַנער קלעזמער, װאָס איז זײער שאַפֿעריש און נאָװאַטאָריש. ער זינגט פּרעכטיק ייִדישע לידער און זעצט זײ איבער אױף ענגליש אױף זײַן אײגענעם אופֿן, מיטן אייגנאַרטיקן חוש פֿאַר דער שפּראַך. ער איז אױך אַן אַקטיאָר, װאָס האָט געשפּילט מיטן גרױסן דערפֿאָלג אין עטלעכע ייִדישע פּיעסעס בתוכם ״טױט פֿון אַ סיילסמאַן״ און […]

מיטן וועג פונעם לעבן

די טעג זײַנען צו גאסט אין ביראָבידזשאן געווען דוד מאנסקי און שירה זינגער — די אמעריקאנער, וועלכע מאכן זייער א לאנגע (כמעט צוויי חדשים), אינטערעסאנטע און גלײַכצײַטיק טרויעריקע רײַזע. דודס משפּחה (זײַן קינפטיקער פאָטער, פעטער, מומע און באָבע) האָט זיך געראטעוועט פונעם דריטן חורבן א דאנק דעם יאפּאנישן דיפּלאָמאט טשיִונע סוגיהארא, וועלכער האָט זומער-צײַט 0491 […]

די ערשטע אין ישראל

דער קאָלעדזש אין קצרין איז די ערשטע אין ישראל הויכשול, וועלכע האָט געעפנט א ספּעציעלן שפּראך-קורס פאר סטודענטן און פּעדאגאָגן. דער קורס שליסט אײַן דאָס אויסלערנען זיך די יסודות און קולטור-ירושה פון דרײַ ייִדישע שפּראכן, וועלכע זײַנען אויפגעקומען אין גלות — ייִדיש, לאדינאָ און א מאגריבער דיאלעקט (אויף דער שפּראך האָבן גערעדט די ייִדן פון […]

א ביסל זון אין דער קאלטער סיביר

אין נאָוואָסיבירסק האָט זיך געעפנט אן אומגעוויינלעכע אויסשטעלונג: אויף איר זײַנען פאָרגעשטעלט עטלעכע צענדליקער פּאָר טעניס-ראקעטקעס פון ישראל ראקעטקעס-קאווענעס, ראקעטקעס-קאקטוסן, ראקעטקעס אין פאָרם פון חמסה און פרוכטאָווע ביימער, ראקעטקעס מיט ישראלדיקע פּייזאזשן און ים-מאָטיוון, ראקעטקעס מיט דער נאציאָנאלער פלאג — ניט איבערצורעכענען אלץ. יעדער עקספּאָנאט איז אינטערעסאנט, מע קען פארברענגען אויף דער אויסשטעלונג עטלעכע שעה […]

כדי געפינען די נעמען פון די קרבנות

יד ושם וועט זוכן אין רוסלאנד די דאָקומענטן וועגן דעם חורבן כדי געפינען און פארהיטן פאר דער געשיכטע די אומבאוווּסטע נעמען און גורלות פון די מענטשן, וועלכע זײַנען אומגעקומען פון די הענט פון די נאציס און זייערע מיטהעלפערס

די גאָלדענע פּאווע

איז די גאָלדענע פּאווע געפלויגן, געפלויגן. און די נאכט האָט געעפנט די גאָלדענע אויגן, ליכטיקער מײַנער, שלאָף אײַן. די נאכט האָט געעפנט די גאָלדענע אויגן, בין איך פידל געוואָרן און דו דער בויגן. אומרויִקער מײַנער, שלאָף אײַן. בין איך פידל געוואָרן און דו דער בויגן. און דאָס גליק איבער אונדז האָט פארליבט זיך געבויגן. צערטלעכער […]

א ייִדישער סאָלאָוויי

די וועלט האָט אויף אייביק זיך געזעגענען מיט נחמה ליפשיץ. די פּראָמינענטע ייִדישע זינגערין איז ניפטר געוואָרן אין ישראל אין עלטער פון 98 יאָר. נחמה ליפשיץ איז געווען איינע פון די ווייניקע זינגערינס אין סאָוועטן-פארבאנד, וועמען מע האָט דערלויבט זינגען אויף ייִדיש. אין 9691 יאָר האָט זי געמאכט עליה, געארבעט אין ישראל אין א ביבליאָטעק […]

ווידער אויפן בארג-אָפּריס

יעווגעני יעווטושענקאָ — דאָס דאָזיקע יינגל איז ניט קיין ייִד? — ניין? קיין ייִד. — פארוואָס זשע שרײַבט ער אין זײַן אווטאָביאָגראפיע וועגן דעם באבי יאר? — אזא חשד איז געפאלן אויף אנאטאָלי קוזנעצאָוון, א יונגן זשורנאליסט פון קיִעוו, מחמת זײַן ”ניט-געזונטן אינטערעס“ צו דער טראגעדיע אין באבי יאר. דעמלט איז שוין דורכגעגאן א יאָר […]

נאָך אין די דרײַסיקער יאָרן האָט דוד בערגעלסאָן געזאָגט וועגן משה טייפן, אז דאָס איז ווירקלעך א זעלטענער דיכטער און אָריגינעלער טאלאנט. משה טייף איז געווען א מײַסטער פון א קורצער ליד, פון פאָלקסטימלעכער באלאדע, פון קאָלאָריטפולער פּאָעמע. מיט א קינסטלערישער קראפט האָט ער דערהויבן דעם באלאדע-זשאנער צו דער הייך פון דער וועלט-ליטעראטור.

נאָך אין די דרײַסיקער יאָרן האָט דוד בערגעלסאָן געזאָגט וועגן משה טייפן, אז דאָס איז ווירקלעך א זעלטענער דיכטער און אָריגינעלער טאלאנט. משה טייף איז געווען א מײַסטער פון א קורצער ליד, פון פאָלקסטימלעכער באלאדע, פון קאָלאָריטפולער פּאָעמע. מיט א קינסטלערישער קראפט האָט ער דערהויבן דעם באלאדע-זשאנער צו דער הייך פון דער וועלט-ליטעראטור. באזונדערס פרוכטבאר […]

דאָס ווידערקול פון דער געשיכטע

אינעם ארכיוו פון דער נאציאָנאלער ביבליאָטעק פון ישראל האָט מען געפונען א טעלעגראם פון 3491 יאָר, וואָס דער פירער פון עסעס היינריך הימלער האָט געשיקט דעם מופטי פון ירושלים אמין אל-הוסייני אין דער טעלעגראם אויף דער דײַטשישער שפּראך ווערט מיטגעטיילט, אז ”די נאציאָנאל-סאָציאליסטישע באוועגונג פונעם גרויסן דײַטשלאנד לאָזט ניט אראָפּ דאָס אויג פון די אראבער, […]