Идиш

דעם 12 מארט האָט אין אומאן אָנגעהויבן ברענען די מאשין פון דער גיכער הילף זק“א. די אופלאמונג איז געשען נעבן דער שול פונעם צווישנפעלקערלעכן וווילטעטיקן פאָנד אפן נאָמען פון רבי נחמן.

אין 9391 יאָר האָט די לעגענדארישע דזשאז=זינגערן בילי האָלידיי אויסגעזונגען די ליד ”TIURF EGNARTS“, וועלכע דער זשורנאל EMIT האָט אין 06 יאָר ארום אנערקענט פאר א בעסטער קאָמפּאָזיציע פון XX יאָרהונדערט.

ייִדיש איז געווען דאָס מאמע=לשון פון יוסף קערלער. אף דער דאָזיקער שפּראך האָט ער געשריבן דאָס גאנצע לעבן, כאָטש ער האָט אויסגעצייכנט גערעדט אף רוסיש און איווריט.

דער בירגער=מײַסטער פון אשדוד יחיאל לסרי און דער בירגער=מײַסטער פון ברעסט אלעקסאנדער פּאלישענקאָוו האָבן אונטערגעשריבן אן אָפּמאך וועגן די ברידער=באציִונגען צווישן דעם ישראלדיקן און ווײַסרוסישן פעלקער.

נאָכן פארענדיקן דעם מאטש פונעם טשעמפּיִאָנאט פון ישראל, אין וועלכן האָט הפועל חיפה פארשפּילט דער קאָמאנדע מכבי פּתח תקוה מיטן חשבון 2:1, איז פאָרגעקומען אן אומאָנגענעמער אינצידענט, וועלכער האָט זיך ארויסגעוויזן אין צענטער פון אופמערקזאמקײַט פון אלע ישראלדיקע מיטלען פון מאסן=אינפאָרמאציע.

די פּראָגראם איז געווען באשטעטיקט ערב דעם 0002=יאָריקן יויוול זינט ס’איז געגרינדעט געוואָרן די שטאָט (81-02 יאָרן פון אונדזער ערע).

אפן אָרט פונעם געוועזענעם ייִדישן בית=עלמין אין מינסק איז פאָרגעקומען די צערעמאָניע פון דער עפענונג פונעם מעמאָריִאל=שטיין אין אָנדענק וועגן די ייִדן פון פראנקפורט=אף=מײַן, וועלכע זײַנען געווען דעפּאָרטירט און פארניכטעט דורך די היטלעראָווצעס אין ווײַסרוסלאנד.

די באוווּסטע זינגערן טאמארע גווערדציטעלי האָט זיך אומגעקערט פון די אמעריקאנער גאסטראָלן, וועלכע זײַנען דורכגעגאן מיט אן אומדערווארטן דערפאָלג. אף אזא אנשלאג האָבן ניט געריכטעט ניט די אָרגאניזאטאָרן, ניט די זינגערן אליין - צו צוויי פארפּלאנירטע קאָנצערטן האָט מען געמוזט צוגעבן אויך אזויפיל.

א געמיינזאמער קאָנצערט פונעם וועלט=באוווּסטן אמעריקאנער דזשאז=גיטאריסט און זינגער דזשאָן פּיצארעלי און פונעם אָרקעסטער פון איגאָר בוטמאן וועט דורכגיין דעם 1=טן אפּרעל אינעם מאָסקווער מוזיק=הויז .

אין פּאריזש און אנדערע גרויסע שטעט פון פראנקרײַך זײַנען דורכגעגאן די שטילע פּראָטעסט= דעמאָנסטראציעס קעגן ראסיזם און אנטיסעמיטיזם און אויך די טרויער= מיטינגען אין אָנדענק וועגן די כרבנות פונעם טעראָריסט מאָכאמעד מער, וועלכער האָט דערהרגעט זיבן מענטשן אפן דרום פונעם לאנד אין משך פון 11=טן ביזן 91=טן מארט. אין אָט די מאָסמיטלען האָבן אָנטיילגענומען מער פון 0056 מענטשן.

יהורם (וולאָדעק) שטיקגאָלד איז געווען דרײַ יאָר אלט, ווען די נאציס האָבן פארכאפּט פּוילן. ”מײַן געשיכטע איז וועגן דעם, ווי א קליין ייִנגל האָט געקענט בלײַבן לעבן - אדאנק מזל, אײַנפאלערישקײַט און ווילנסקראפט“, - זאָגט ער.

אין אָנהייב פונעם איצטיקן סעזאָן האָט דזשאָרדאן פארמאר כמעט פינף חדשים געשפּילט פאר ”מכבי“ פון תל אביב און האָט זייער געהאָלפן דער קאָמאנדע.

אין די ראמען פונעם צווישנפעלקערלעכן חודש פון פאָטאָגראפיע האָט זיך אין מאָסקווע אינעם מולטימעדיע=קונסט=מוזיי געעפנט אן אויסשטעלונג פונעם אמעריקאנער פאָטאָגראף וויליאם קלײַן.

אינעם ארכיוו פון דער נײַסטער געשיכטע איז דורכגעגאן די פּרעזענטאציע פונעם בוך פון מײַע דאָביטשינא ”די ייִדישע געטאָ אין קאלוגע“.